Kask, aksiyon sporlarında en basit ve en önemli ekipmanlardan biridir. Ama bir kask, ancak spora ve başına uyduğu ölçüde işe yarar. Etkinliğe uygun olmayan, yanlış bedende ya da gevşek takılan bir kask görevini yapamaz.
NEDEN SPORA ÖZEL KASK?
Her sporun riskleri farklıdır. Bisikletçi hızla asfalta düşebilir ve bol havalandırmaya ihtiyaç duyar. Kayakçının kaskı soğukta ve gözlükle birlikte çalışmalıdır. Motosikletçi çok daha yüksek hızlarda yol alır. Akarsuda kask suyun içinde yerinde kalmalı, dağda ise yukarıdan düşen taşa karşı da korumalıdır.
Güvenlik standartları bu senaryolar için farklı testler tanımlar. Bu yüzden bisiklet kaskı kayak kaskı değildir, ikisi de motosiklet kaskının yerini tutmaz. Etikete bak: sporun için sertifikalı bir kask, ilgili standardın kodunu taşır.
HANGİ KASK?
Sporunu seç; aranacak standardı ve dikkat edilecek üç şeyi gör.
KASK SEÇİCİ
STANDARTLAR BİR BAKIŞTA
- BİSİKLET, KAYKAY, PATEN
- EN 1078
- ALP DİSİPLİNİ KAYAK, SNOWBOARD
- EN 1077 (A ve B sınıfı)
- MOTOSİKLET
- ECE 22.06 (BM 22 numaralı düzenleme)
- YAMAÇ PARAŞÜTÜ, YELKEN KANAT, ULTRA HAFİF UÇAK
- EN 966
- KANO, AKARSU SPORLARI
- EN 1385
- DAĞCILIK, TIRMANIŞ
- EN 12492
Bunlar Avrupa standartlarıdır; ECE 22.06 ise birçok ülkede uygulanan bir BM düzenlemesidir. Farklı ülkelerde başka standartlar da kullanılabilir; satın aldığın ve kullandığın yerdeki gereklilikleri kontrol et. Yarış organizasyonları da kendi kurallarını koyabilir.
ÖLÇÜ AL
Kask bedenleri baş çevresine göre belirlenir. Ölçmek için:
- Esnek bir mezura kullan ya da bir ip ile ölçüp ipi cetvelle ölç.
- Mezurayı başının en geniş yerinden dolaştır: kaşlarının yaklaşık bir iki parmak üstünden, kulaklarının üstünden geçerek.
- İki üç kez ölç ve en büyük değeri santimetre olarak not et.
- Sonucu üreticinin beden tablosuyla karşılaştır. Bedenler markadan markaya değişir; eski kaskının bedenine güvenme.
İki bedenin arasındaysan ikisini de dene. Kafa şekli de beden kadar önemlidir: bazı kasklar daha yuvarlak, bazıları daha uzun kafalara uyar. Bunu anlamanın tek gerçek yolu denemektir.
OTURUŞU KONTROL ET
Kaskı tak, ayar sistemini sık ve şu kontrolleri yap:
- Konum: kask düz durmalı, arkaya yatmamalı. Bisiklet kaskında ön kenar genellikle kaşlarının yaklaşık iki parmak üstünde olur.
- Sallama testi: çene kayışını takmadan başını hafifçe salla. Kask kayıp oynamamalı, başınla birlikte hareket etmeli.
- Kayışlar: yan kayışlar kulağın hemen altında V oluşturmalı. Çene kayışı kilitliyken altına yalnızca bir iki parmak sığmalı.
- Ağız testi: ağzını genişçe aç. Kaskın başının üstüne hafifçe bastırdığını hissetmelisin.
- Konfor: birkaç dakika takılı tut. Sıkı oturmalı ama acıtan baskı noktası olmamalı.
Kaskı onunla birlikte kullanacağın şeylerle dene: kayakta gözlükle, bisiklette güneş gözlüğüyle, altına ince bere takıyorsan onunla.
ETİKETİN ÖTESİNDE
Sporuna uygun sertifikalı kasklara indirdikten sonra, aralarından seçim yaparken şu ayrıntılar yardımcı olur:
- Havalandırma: uzun tırmanışlarda ve sıcak günlerde fark yaratır. Bazı kayak kasklarında açılıp kapanabilen hava kanalları bulunur.
- Ayar sistemi: arkadaki çark, oturuşu eldivenle bile hassas biçimde ayarlamanı sağlar.
- Ağırlık: uzun bir günde, özellikle boynunda hissedersin.
- Görünürlük: yolda parlak renkler ve yansıtıcı ayrıntılar başkalarının seni görmesine yardım eder.
- Açılı darbeler: bazı kasklar açılı darbelerde dönme etkisini azaltmaya yönelik ek sistemler içerir; ECE 22.06 de motosiklet kaskları için dönme testlerini ekledi. Bu tür özellikler sertifikaya eklenen bir artıdır, onun yerini tutmaz.
Konfor da bir güvenlik özelliğidir: takmaktan hoşlandığın kask, her seferinde gerçekten taktığın kasktır.
DARBEDEN SONRA DEĞİŞTİR
Birçok kask tek bir ciddi darbeyi sönümlemek üzere tasarlanır. İçindeki köpük, enerjiyi emmek için ezilir ve eski hâline dönmez. Bu yüzden başını çarptığın bir düşüşten sonra kaskı, dışarıdan hasarsız görünse bile değiştir. Üreticinin talimatlarını izle.
- Üreticiler bir değiştirme süresi önerir. Üretim tarihini iç etikette kontrol et.
- Boya, çözücü ve bazı yapıştırıcılar malzemeye zarar verebilir. Kaskı üreticinin önerdiği şekilde temizle.
- Kaskı uzun süre sıcak arabada bırakma, doğrudan güneş almayan bir yerde sakla.
- Geçmişini bilmediğin ikinci el kaskı alma.
